পদাৰ্থ : ধাতু আৰু অধাতু Class 8 Science Chapter 4

SCERT Assam class 8 Science Chapter 4 পদাৰ্থ : ধাতু আৰু অধাতু (Metals and Non Metals) free study material and class notes available here for free. So, if you are looking for class 8 Science chapter 4 text book questions-answers (অষ্টম শ্ৰেণী বিজ্ঞান বিষয়ৰ প্ৰশ্ন উত্তৰ), this is the right place for you. Let’s start the activities.

SCERT Class 8 Science Chapter 4

eStudyAssam also provides SEBA, CBSE, NCERT, Sankardev Sishu Nikentan free study materials. Now lets have a look at the SCERT Assam ধাতু আৰু অধাতু class 8 Science chapter 4 free notes. You can also download SCERT class 8 science chapter 4 PDF version for free.

পদাৰ্থ : ধাতু আৰু অধাতু

অধ্যায় 4

অনুশীলনী (Exercises) :

প্ৰশ্ন 1) তলৰ কোনবোৰক পিটি পিটি পাতৰ পাতল আকাৰলৈ নিব পাৰি ?

(a) জিংক       (b) ফছফৰাছ         (c) গন্ধক           (d) অক্সিজেন

উত্তৰ— (a) জিংক

প্ৰশ্ন 2) তলত দিয়া কোনটো উক্তি শুদ্ধ ?

(a) সকলো দাতু নমনীয়

(b) সকলো অধাতু নমনীয়

(c) সাধাৰণতে ধাতুসমূহ নমনীয়

(d) কিছুমান অধাতু নমনীয়

উত্তৰ— (c) সাধাৰণতে ধাতুসমূহ নমনীয়

প্ৰশ্ন 3. খালী ঠাই পূৰ কৰা-

(a) ফছফৰাছ এবিধ অতি —————- অধাতু ৷

উত্তৰ— ফছফৰাছ এবিধ অতি সক্ৰিয় অধাতু ৷

(b) ধাতুসমূহ তাপ আৰু —————-ৰ —————- পৰিবাহী ৷

উত্তৰ— ধাতুসমূহ তাপ আৰু বিদ্যুতসুপৰিবাহী ৷

(c) তামতকৈ লো —————- সক্ৰিয় ৷

উত্তৰ— তামতকৈ লো অধিক সক্ৰিয় ৷

(d) ধাতুসমূহে অম্লৰ সৈতে বিক্ৰিয়া কৰি —————- গেছ উৎপন্ন কৰে ৷

উত্তৰ— ধাতুসমূহে অম্লৰ সৈতে বিক্ৰিয়া কৰি হাইড্ৰ’জেন গেছ উৎপন্ন কৰে ৷

প্ৰশ্ন 4) উক্তিবোৰ শুদ্ধ হ’লে ‘T’ আৰু অশুদ্ধ হ’লে ‘F’ ৰে চিহ্নিত কৰিবা ৷

(a) সাধাৰণতে, অধাতুসমূহ অম্লৰ সৈতে বিক্ৰিয়া কৰে ৷

উত্তৰ— F

(b) ছ’ডিয়াম এবিধ বৰ সক্ৰিয় ধাতু ৷

উত্তৰ— T

(c) জিংক ছালফেটৰ দ্ৰৱৰ পৰা তামে জিংক অপসাৰিত কৰে ৷

উত্তৰ— F

(d) কয়লা টানি তাঁৰৰ ৰূপ দিব পাৰি ৷

উত্তৰ— F

প্ৰশ্ন 5) তলৰ তালিকাখনত কিছুমান ধৰ্ম উল্লেখ কৰা হৈছে ৷ এই ধৰ্মসমূহৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ধাতু আৰু অধাতুৰ পাৰ্থক্য লিখা-

ধৰ্ম ধাতু অধাতু
(1) বাহ্যিক ৰূপ
(2) কঠিনতা
(3) ঘাতসহনীয়তা
(4) নমনীয়তা
(5) তাপ পৰিবাহিতা
(6) বিদ্যুৎ পৰিবাহিতা

উত্তৰ—

ধৰ্ম ধাতু অধাতু
(1) বাহ্যিক ৰূপ চিকমিকিয়া অনুজ্জ্বল
(2) কঠিনতা কঠিন কোমল
(3) ঘাতসহনীয়তা ঘাতসহনশীল ঠুনুকা
(4) নমনীয়তা নমনীয় অনমনীয়
(5) তাপ পৰিবাহিতা তাপৰ সু-পৰিবাহী তাপৰ কু-পৰিবাহী
(6) বিদ্যুৎ পৰিবাহিতা বিদ্যুতৰ সু-পৰিবাহী বিদ্যুতৰ কু-পৰিবাহী

প্ৰশ্ন 6) কাৰণ দৰ্শোৱা-

(a) খাদ্য-সামগ্ৰী মেৰিয়াবলৈ এলুমিনিয়ামৰ পাত ব্যৱহাৰ কৰা হয় ৷

উত্তৰ— এলুমিনিয়ামৰ ঘাতসহনীয়তা গুণ থকাৰ বাবে ইয়াক পাতল পাতৰ আকাৰত গঢ় দিব পৰা যায় ৷ কাগজৰ দৰে পাতল কৰিলেও ই ফালি নাযায় । লগতে এলুমিনিয়াম হৈছে আটাইতকৈ কম প্ৰতিক্ৰিয়াশীল ধাতুবোৰৰ ভিতৰত এটা, ই খাদ্যৰ সৈতে প্ৰতিক্ৰিয়া নকৰে আৰু সোৱাদৰ ওপৰত কোনো প্ৰভাৱ নেপেলায়। এইবোৰ কাৰণতে খাদ্য-সামগ্ৰী মেৰিয়াবলৈ এলুমিনিয়ামৰ পাত ব্যৱহাৰ কৰা হয় ৷

(b) জুলীয়া পদাৰ্থ তপতাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা নিমজ্জন দণ্ডবোৰ ধাতৱীয় পদাৰ্থৰে নিৰ্মিত ৷

উত্তৰ— আমি সকলোৱে জানো যে ধাতু তাপ আৰু বিদ্যুতৰ সুপৰিবাহী ৷ সেয়েহে জুলীয়া পদাৰ্থ তপতাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা নিমজ্জন দণ্ডবোৰ ধাতৱীয় পদাৰ্থৰে নিৰ্মান কৰা হয় ৷

(c) তামে জিংকক ইয়াৰ লৱণ দ্ৰৱৰ পৰা অপসাৰিত কৰিব নোৱাৰে ৷

উত্তৰ—  তাম জিংকতকৈ কম সক্ৰিয় ধাতু ৷ জিংকক ইয়াৰ লৱণ দ্ৰৱৰ পৰা অপসাৰিত কৰিবলৈ তাতকৈ অধিক সক্ৰিয় ধাতুৰ প্ৰয়োজন ৷ সেয়েহে, তামে জিংকক ইয়াৰ লৱণ দ্ৰৱৰ পৰা অপসাৰিত কৰিব নোৱাৰে ৷

(d) ছ’ডিয়াম আৰু পটেছিয়ামক কেৰাচিনত ডুবাই ৰখা হয় ৷

উত্তৰ— আনবোৰ ধাতুৰ তুলনাত ছ’ডিয়াম আৰু পটেছিয়াম অধিক সক্ৰিয় ধাতু । ই বায়ুত থকা জলীয় ভাপৰ সংস্পৰ্শলৈ আহিলেই অক্সিজেনৰ লগত বিক্ৰিয়া কৰি জ্বলি যায় । গতিকে বায়ুৰ সংস্পৰ্শৰ পৰা আঁতৰত ৰাখিবলৈ ছ’ডিয়াম আৰু পটেছিয়ামক কেৰাচিনত ডুবাই ৰখা হয় ।

Class 8 science chapter 4

Sl. No. Contents ( Class 8 science )
Chapter 1 শস্য উৎপাদন আৰু ব্যৱস্থাপনা
Chapter 2 অণুজীৱ : মিত্ৰ আৰু শত্ৰু
Chapter 3 সাংশ্লেষিক আঁহ আৰু প্লাষ্টিক
Chapter 4 পদাৰ্থ : ধাতু আৰু অধাতু
Chapter 5 কয়লা আৰু পেট্ৰ’লিয়াম
Chapter 6 দহন আৰু শিখা
Chapter 7 উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণীৰ সংৰক্ষণ
Chapter 8 কোষ – গঠন আৰু কাৰ্য
Chapter 9 প্ৰাণীৰ প্ৰজনন
Chapter 10 কৈশোৰ প্ৰাপ্তি
Chapter 11 বল আৰু চাপ
Chapter 12 ঘৰ্ষণ
Chapter 13 শব্দ
Chapter 14 বিদ্যুৎ প্ৰৱাহৰ ৰাসায়নিক ক্ৰিয়া
Chapter 15 কিছুমান প্ৰাকৃতিক পৰিঘটনা
Chapter 16 পোহৰ
Chapter 17 তৰা আৰু সৌৰজগত
Chapter 18 ববায়ু আৰু প্ৰানীৰ পদূষণ

প্ৰশ্ন 7) তোমালোকে নেমু টেঙাৰ আচাৰ এলুমিনিয়ামৰ পাত্ৰ এটাত সংৰক্ষিত কৰি ৰাখিব পাৰিবানে ? ব্যাখ্যা কৰা ৷

উত্তৰ— নেমু টেঙাৰ আচাৰ এলুমিনিয়ামৰ পাত্ৰ এটাত সংৰক্ষিত কৰি ৰাখিব নোৱাৰি । কাৰণ নেমু টেঙাত থকা চাইট্ৰিক এচিডে  এলুমিনিয়ামৰ লগত বিক্ৰিয়া কৰি হাইড্ৰ’জেন গেছ উৎপন্ন কৰিব, ফলত আচাৰখিনি নষ্ট হ’ব ৷

প্ৰশ্ন 8) স্তম্ভ A ত থকা পদাৰ্থসমূহক স্তম্ভ B ত সিহঁতৰ ব্যৱহাৰৰ লগত মিলোৱা ৷

A B
(i)  সোন (a) থাৰ্ম’মিটাৰ
(ii)  লো (b) বৈদ্যুতিক তাঁৰ
(iii) এলুমিনিয়াম (c) খাদ্য মেৰোৱা
(iv) কাৰ্বন (d) আ-অলংকাৰ
(v) তাম (e) যন্ত্ৰ-পাতি
(vi) পাৰা (f) ইন্ধন

উত্তৰ—

A B
(i)  সোন (d) আ-অলংকাৰ
(ii)  লো (e) যন্ত্ৰ-পাতি
(iii) এলুমিনিয়াম (c) খাদ্য মেৰোৱা
(iv) কাৰ্বন (f) ইন্ধন
(v) তাম (b) বৈদ্যুতিক তাঁৰ
(vi) পাৰা (a) থাৰ্ম’মিটাৰ

প্ৰশ্ন 9) কি ঘটিব যেতিয়া-

(a) তামৰ প্লেটৰ ওপৰত লঘু ছালফিউৰিক এছিড ঢলা হয় ?

উত্তৰ— যদি তামৰ প্লেটৰ ওপৰত লঘু ছালফিউৰিক এচিড ঢলা হয় তেতিয়া তামে লঘু ছালফিউৰিক এচিডৰ সৈতে বিক্ৰিয়া কৰি কপাৰ ছালফেট আৰু হাইড্ৰজেন গেছ উৎপন্ন কৰিব ।

(b) কপাৰ ছালফেট দ্ৰৱত লোৰ গজাল ৰখা হয় ? বিক্ৰিয়াসমূহৰ শব্দ-সমীকৰণ লিখা ৷

উত্তৰ— কপাৰ ছালফেট দ্ৰৱত লোৰ গজাল ৰাখিলে লোৱে কপাৰ ছালফেটৰ পৰা কপাৰক অপসাৰিত কৰিব, ফলত লোৰ গজালৰ ওপৰত মুগা তৰপ পৰিব ৷

লো + কপাৰ ছালফেট → ফেৰাছ ছালফেট + কপাৰ

Fe + CuSO₄ → FeSO₄ + Cu

প্ৰশ্ন 10) শালনীয়ে এটুকুৰা জ্বলন্ত এঙাৰ লৈ তাৰপৰা ওলোৱা গেছখিনি পৰীক্ষা নলী এটাত সংগ্ৰহ কৰিলে ৷

(a) তেওঁ কেনেদৰে গেছটোৰ প্ৰকৃতি জানিব পাৰিব ?

উত্তৰ— গেছটোৰ প্ৰকৃতি জানিবৰ বাবে পৰীক্ষা নলীত সংগ্ৰহ কৰা গেছখিনিত অলপ পানী যোগ কৰিব লাগিব ৷ এতিয়া দ্ৰৱটো নীলা লিটমাছ কাগজেৰে পৰীক্ষা কৰিলে দেখা যাব যে কগজখনৰ বৰণ লাহে লাহে ৰঙা হৈছে ৷ ইয়াৰ পৰা জানিব পাৰি যে গেছটোৰ প্ৰকৃতি আম্লিক ৷

(b) এই প্ৰক্ৰিয়াত সংঘটিত হোৱা সকলোবোৰ বিক্ৰিয়াৰ শব্দ-সমীকৰণ লিখা ৷

উত্তৰ— এঙাৰ + অক্সিজেন → কাৰ্বন-ডাই-অক্সাইড

C + O₂ → CO₂

প্ৰশ্ন 11) এদিনাখন ৰীতাই মাকৰ লগত গহনাৰ দোকানলৈ গৈছিল ৷ তেওঁৰ মাকে সোনাৰীজনক এডাল পুৰণি সোনৰ গহনা পালিচ কৰিব দিলে ৷ পাছদিনা, তেওঁলোকে যেতিয়া গহনাডাল ঘূৰাই আনে তেতিয়া তেওঁলোকে দেখিলে যে গহনাডালৰ ওজন সামান্য কমিছে ৷ ওজন হ্ৰাসৰ বাবে তোমালোকে যুক্তি সহকাৰে এটা কাৰণ দেখুৱাব পাৰিবানে ?

উত্তৰ— গহনা পালিচ কৰিবৰ বাবে সোনাৰীসকলে গহনাখিনি একুৱাৰেজিয়া নামৰ এবিধ দ্ৰৱত ডুবাই ৰাখে ৷ সোনৰ গহনাখিনি যেতিয়া একুৱাৰেজিয়াত ডুবাই দিয়া হয়, তেতিয়া সোণে ইয়াৰ সৈতে বিক্ৰিয়া কৰে, ফলত ইয়াৰ ওজন সামান্য হ্ৰাস পায় ।

(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});

Leave a Comment

close